Polacy współautorami odkrycia, że nietypowa cegiełka nici DNA naprawia jego uszkodzenia
24 maja 2021, 06:55Międzynarodowy zespół badaczy, w tym polscy specjaliści, odkrył, że gdy podmieni się jeden z głównych elementów DNA na substancję nieco zmienioną, naprawia ona uszkodzenia powodowane promieniowaniem UV. Może to wyjaśniać, jak powstawało życie na Ziemi, a w przyszłości także wspomóc syntetyczną biologię i nanotechnologię.
Orliki krzykliwe z polskich Karpat przygotowują się do odlotu
9 września 2021, 12:05Orliki krzykliwe (Clanga pomarina) gniazdujące w polskich Karpatach przygotowują się do odlotu. Zimowiska tych ptaków znajdują się na sawannach wschodniej, środkowej i południowej Afryki. Jak wyjaśnia dr Marian Stój z Komitetu Ochrony Orłów, odlatujące orliki są wyjątkowo punktualne: znikają z naszych terenów prawie równocześnie 15 września.
Dzięki pracom naukowców z Krakowa nauka zbada zjawiska trwające attosekundy
12 maja 2022, 14:11Zjawiska zachodzące w czasie attosekund (trylionowe części sekundy) stanowią podstawę procesów chemicznych i biologicznych. Reakcje związane np. ze zmianami konfiguracji elektronów przebiegają niezwykle szybko. A że występują powszechnie, naukowcy chcieliby je obserwować, by poznać podstawy procesów biologicznych i chemicznych. Obecnie odnosimy umiarkowane sukcesy w obserwacji takich zjawisk
Średniowieczne kroniki pozwoliły na uściślenie dat wielkich erupcji wulkanicznych
6 kwietnia 2023, 10:12Obserwujący niebo średniowieczni mnisi wnieśli udział do współczesnej wulkanologii. Międzynarodowy zespół badawczy, pracujący pod kierunkiem uczonych z Uniwersytetu w Genewie, przeanalizował średniowieczne kroniki, rdzenie lodowe i pierścienie drzew, co pozwoliło na precyzyjne datowanie jednych z największych erupcji wulkanicznych w historii ludzkości. W ten sposób uzyskali nowe informacje dotyczące jednego z najbardziej aktywnych wulkanicznie okresów na Ziemi.
Samice makaków, w przeciwieństwie do kobiet, nie umierają w czasie porodu
14 listopada 2024, 13:43Wyewoluowanie dużego mózgu wiąże się ze zwiększeniem rozmiarów czaszki. To z kolei niesie ze sobą ryzyko przy porodzie. Historia dostarcza nam wiele przykładów kobiet, które zmarły w wyniku komplikacji okołoporodowych. Do dzisiaj w krajach o słabo rozwiniętej opiece medycznej w czasie porodu umiera około 1,5% kobiet. Naukowcy z Austrii i Japonii wykazali właśnie, że samice makaków japońskich – gatunku u którego stosunek rozmiarów miednicy do czaszki jest taki sam, jak u ludzi – rodzą znacznie łatwiej niż kobiety i nie dochodzi u nich do zgonów okołoporodowych.
Zabawa i dotyk – dlaczego fizyczne zabawki wciąż wygrywają z aplikacjami?
12 stycznia 2026, 16:49W świecie zdominowanym przez wirtualną rozrywkę, gdzie niemal każdą aktywność można zastąpić przesunięciem palca po szkle, tradycyjne przedmioty codziennego użytku nabierają nowej, głębszej wartości. Choć tablety oferują tysiące edukacyjnych aplikacji, nic nie zastąpi dziecku ciężaru drewnianego klocka, faktury pluszowego misia czy emocji towarzyszących rzutowi kostką na tekturową planszę.Współczesne wychowanie nie polega na ucieczce od technologii, ale na odkrywaniu na nowo tego, co w rozwoju młodego człowieka jest niezmienne i fundamentalne. Zabawki dla dzieci, które możemy wziąć do ręki, to nie relikt przeszłości, lecz niezbędne narzędzia do poznawania rzeczywistości wszystkimi zmysłami.
Nauka przez zapominanie?
18 stycznia 2007, 16:32Wyjazd za granicę to doskonały sposób na podszlifowanie języka. Ułatwia komunikowanie i poruszanie w obcym świecie. Często jednak okazuje się, że ludzie mają problem z powrotem do własnego języka, a posługiwanie się nim sprawia kłopoty. Zjawisko to zafascynowało Benjamina Levy'ego, psychologa z University of Oregon, który nie mógł pojąć, jak można zapomnieć, nawet chwilowo, słów używanych przez całe życie.
Nauka latania przez obserwację
2 września 2008, 11:12Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wyposażyli niewielkie śmigłowce w interesujący system sztucznej inteligencji. Dzięki niemu maszyny uczą się latać obserwując manewry wykonywane przez inne śmigłowce.
Skuteczna walka z szumem w uszach
21 grudnia 2009, 11:29Dwie uczennice jednego z irlandzkich koledżów odkryły skuteczny sposób na zwalczenie tymczasowego dzwonienia lub szumu w uszach (tinnitus), powstającego np. po przebywaniu w miejscach o wysokim natężeniu hałasu.
Wielkoszczur wykrywa gruźlicę
29 grudnia 2010, 12:40Wielkoszczury (Cricetomys gambianus), które dotąd trenowano w wykrywaniu materiałów wybuchowych czy zakopanych min lądowych, mogą się przydać w biednych krajach afrykańskich do rozpoznawania gruźlicy.
